Proboszczowie parafii Rajsko
Zarządcą parafii jest proboszcz. To na nim spoczywa odpowiedzialność za powierzoną mu wspólnotę, przede wszystkim w sensie duszpasterskim. Równie ważnym aspektem jest dbałość każdego proboszcza o dobra materialne należące do parafii.
Historia parafii Rajsko pokazuje, że do naszej wspólnoty trafiali zawsze księża, dla których zbawienie dusz swoich parafian było sprawą nadrzędną. Równocześnie, na przestrzeni wieków, rajscy proboszczowie potrafili wspólnie ze swoimi parafianami zadbać o kościół, który wspólnie budowali, odnawiali, rozbudowywali i upiększali. Ta owocna współpraca trwa po dziś dzień.
Parafia w Rajsku powstała w XII w., tak przynajmniej sądzi większość badaczy. Z uwagi jednak na brak konkretnych źródeł pisanych, nie znamy imion i nazwisk zbyt wielu księży, którzy w naszej parafii pracowali w dawnych wiekach. W nielicznie zachowanych dokumentach odnaleźć można nazwiska następujących proboszczów:
♦ 1434 ks. Jan Bochenek
♦ 1476 ks. Rafał z Rajska
♦ 1506-1528 ks. Stanisław z Krzepic
♦ 1564-1571 ks. Maciej Mroczkowski
♦ 1605 ks. Andrzej z Brudzewka; pozostawał proboszczem jeszcze co najmniej do roku 1620, kiedy to otrzymał od ówczesnych właścicieli Rajska - Kobierzyckich, niewielkie grunty wraz ze stawem, którego pozostałości istnieją do dzisiaj.
♦ 1691 ks. Kazimierz Biernacki – prawdopodobnie to on ufundował krucyfiks z głównego ołtarza
Na podstawie lepiej zachowanych źródeł, dopiero od pierwszej połowy XVIII w., można ustalić, że kolejnymi proboszczami i administratorami w Rajsku byli:
♦ 1695 - 1715 ks. Walenty Gidzielski, z czasu jego urzędowania pochodzi najstarsza w Kościele monstrancja z 1713 r.
♦ prawdopodobnie od 1715, a zapewne w latach 1718-1763, ks. Jan Kobierzycki, kanonik kapituły kaliskiej, ówczesny właściciel Rajska i fundator odnowy kościoła w 1745 r. Ksiądz Kobierzycki zmarł w 1763 r., ale od roku 1744 dzięki jego staraniom proboszczem (rektorem) parafii został:
♦ 1744 - 1765 ks. Wawrzyniec Frasunkiewicz; za jego kadencji, zapewne z fundacji wspomnianego wcześniej ks. Jana Kobierzyckiego, utworzono przy kościele szpital dla 5 chorych.
♦ 1765 - 1814 proboszczem był ks. Sebastian Błażycki, zmarły i pochowany w Rajsku.
♦ od 1813 do 1814 jako administrator, a później jako proboszcz do 1829 r., ks. Wojciech Augustynowicz.
♦ 1829 - 1833 ks. Mateusz Bojarski
♦ 1833 - 1848 ks. Antoni Mazurkowski
♦ 1847 - 1855 ks. Alojzy Amman
♦ 1855 - 1857 ks. Wojciech Teodor Głuchowski
♦ 1857 - 1858 administrator ks. Konstanty Machowicz
♦ 1858 - 1888 ks. Adam Rudnicki
♦ 1888 - 1898 ks. Roman Szlosman
♦ 1898 - 1904 ks. Władysław Zaremba
♦ 1904 - 1907 ks. Edward Żołnowski
♦ 1907 - 1913 ks. Hipolit Zieliński
♦ 1913 - 1929 ks. Józef Mężnicki
♦ 1929 - 1933 ks. Stanisław Zaborowicz
♦ 1933 - 1941 ks. Józef Szadkowski
♦ 1945 - 1957 ks. Zenon Wiewiórski
♦ 1957 - 1973 ks. Józef Wojtanowicz
♦ 1972 - 1973 ks. Władysław Pawik (w zastępstwie chorego ks. Wojtanowicza)
♦ 1973 - 2005 ks. Eugeniusz Pawlicki
♦ 2005 - 2013 ks. Grzegorz Kamzol
♦ 2013 – ks. Piotr Bałoniak
opracował Mariusz Wałęsa
Bibliografia:
- Akta Miasta Kalisza XVII-XVIII w.
- Akta parafii św. Józefa w Kaliszu 1848.
- Akta stanu cywilnego Parafii Rzymskokatolickiej w Rajsku 1819-1922.
- APK, Starostwo Powiatowe w Kaliszu 1918-1939, sygn. 24, k. 262 – własnoręcznie napisany życiorys ks. Stanisława Zaborowicz z listopada 1933 r.
- Bunclerowa Jadwiga, Parafia Rajsko w ,,Opatowianin", listopad 1998.
- Dziennik Poznański, nr 161, 1874 r.
-
Homiletyka: pismo miesięczne zawiera: dział kaznodziejski, teologiczno-pasterski, ascetyczny i społeczny wraz z dodatkiem popularnym. R. 12, 1909, t. 23.
- Łaski Jan, Liber Beneficiorum Archidyecezyi Gnieźnieńskiej T. 2; oprac. Korytkowski Jan, Gniezno 1881 r.
- Kaliszanin, nr 32-35, Kalisz 1886; nr 10, 1887.
- Kurjer Warszawski, nr 123, 1848; nr 68, 1888.
- Kujawski Witold, Parafie Diecezji Włocławskiej, Włocławek 2018.
- Kronika Diecezyi Kujawsko-Kaliskiej, R.5, nr 6-7, Włocławek 1911.
- Kronika Parafii Rajsko 1945-2012.
- Librowski S., Ofiary zbrodni niemieckiej spośród duchowieństwa diecezji włocławskiej 1939-1945, Włocławek 1947.
- Małyszko Stanisław, Majątki Wielkopolski, T VI, Szreniawa 2000.
-
Materiały genealogiczne wielkopolskich rodzin nieszlacheckich XVI-XX w. (ułożone alfabetycznie według nazwisk) cz. 1.
- Miluśka-Stasiak Jadwiga, W kręgu miasteczka Róży Wiatrów. Gmina Opatówek wczoraj i Dziś, Opatówek 2011.
- Opiekun, ,,Ocierać się o nieskończoność Boga", Kalisz, 01.08.217.
- Pawlicki Eugeniusz, Rajsko 10 wieków wsi i parafii.
-
Przegląd Katolicki. nr 28, 45 1898; nr 42, 1884;
- Rocznik Diecezji Kaliskiej 2004, Kalisz 2004
- Rocznik Diecezji Kaliskiej 2016, Kalisz 2016
- Schematyzmy Diecezji Włocławskiej 1826-1939.
- Sobczyński Jan, Kronika Kościelna Kalisza, T. I, Kalisz 2023.
- Sobczyński Jan, Kronika Kościelna Kalisza T. II, Kalisz 2024.
- straty.pl
- Szkutnik Piotr, Duchowieństwo dekanatu szadkowskiego w roku 1835, [w:] Biuletyn szadkowski, T. 7, 2007.
- Szymański Józef, Represje carskie wobec duchowieństwa diecezji kujawsko-kaliskiej po Powstaniu Styczniowym, [w:] Archiwa, biblioteki i muzea kościelne, Włocławek, nr 105, 2016.
- Teki Dworzaczka
- Widera Michał, Ks. Józef Mężnicki (1876-1940) – współtwórca stowarzyszeń spożywców i działaczspołeczny, Polonia Maior Orientalis, T. XI, 2024
- Wielkopolscy księża od XVIII do XX w., na www.wtg-gniazdo.pl
- Witczak Henryk, Udział duchowieństwa diecezji kujawsko-kaliskiej w Powstaniu Styczniowym, [w:] Studia Włocławskie, nr 26, 2024.
- Związek Jan, Aresztowanie i męczeństwo kapłanów ziemi wieluńskiej w okresie okupacji hitlerowskiej, w: ,,Rocznik wieluński’’ t. II, Wieluń 2002.
