Ks. Józef Mężnicki - proboszcz parafii Rajsko w latach 1913-1929

Ks. Józef Mężnicki ur. się 14 marca 1876 r. w Częstochowie. Został ochrzczony w Kaplicy Cudownego Obrazu na Jasnej Górze. Był synem powstańca styczniowego i późniejszego właściciela księgarni. W 1889 r., został usunięty z Gimnazjum Męskiego w Częstochowie za rozpowszechnianie wśród swoich kolegów książek o treściach patriotycznych, podtrzymujących pamięć o powstańcach. W 1894 r. na mocy amnestii, jego kara uległa zatarciu, a on sam dokończył edukację w Gimnazjum w Piotrkowie.
W 1895 wstąpił do Seminarium Duchownego we Włocławku. Święcenia kapłańskie przyjął 29 czerwca 1899 r.
Jako wikariusz pracował kolejno w: Rozprzy, Kole i Częstochowie. 16 kwietnia 1913 r. ks. Józef Mężnicki został proboszczem w Rajsku. Dał się tutaj poznać jako niezwykle zaangażowany w sprawy lokalnej społeczności działacz i budowniczy. To jego staraniem i przy wsparciu fundatorów – rodziny Niemojowskich z Marchwacza, kościół parafialny został rozbudowany i przybrał obecny kształt. Rozbudowa świątyni w latach 1917-1924, była jednym z wielu przedsięwzięć, których z sukcesem podjął się ks. Mężnicki. Z jego inicjatywy pobudowano m. in. organistówkę i dom ludowy – późniejszą remizę, a w latach 1929-1930 dom nauczycielski i szkołę. W 1921 r. założono Straż Pożarną w Rajsku której, on sam został prezesem. Ks. Mężnicki w latach 1919-1920, doprowadził do powstania parafialnego oddziału Katolickiego Stowarzyszenia Młodzieży. Realizował się jednak głównie na polu spółdzielczości. To właśnie ta działalność zjednała mu wielu zwolenników. W samym tylko Rajsku, do założonej przez niego spółdzielni ,,Bratnia Pomoc’’, należało ponad 300 osób. Stowarzyszenie to wspomagało lokalny handel mi. in. dzięki założonemu sklepowi. Działalność spółdzielcza, ks. Mężnickiego miała wymiar krajowy. Należał on bowiem m. in. do Rady Nadzorczej Krajowego Związku Stowarzyszeń Spożywczych w Warszawie. Za swój wkład w rozwój tej działalność, prezydent Ignacy Mościcki, odznaczył go w 1936 r. Złotym Krzyżem Zasługi.
W 1929 r., ks. Józef Mężnicki, z uwagi na pogarszający się swój stan zdrowia (chorował na płuca), poprosił władze diecezjalne o przydzielenie do parafii Rajsko wikariusza, który miałby podjąć obowiązki katechetyczne. Wobec niemożności spełnienia tej prośby, biskup diecezjalny przeniósł ks. Mężnickiego do parafii pw. Krzyża Świętego w Kole, w której taką pomoc otrzymał. Ciekawostką jest fakt, że już w 1925 r. ks. Mężnicki miał opuścić Rajsko, złożył już nawet przysięgę w kurii i miał zostać proboszczem w Łasku. Wskutek interwencji rajskich parafian i wystosowaniu przez nich prośby do biskupa, pozostał on jednak w parafii jeszcze przez 4 lata.
W parafii Krzyża Świętego w Kole, obok duszpasterstwa, kontynuował działalność społeczną. Po wybuchu II wojny światowej, został aresztowany 26 sierpnia 1940 r. i przewieziony do obozu koncentracyjnego Sachsenhausen, w którym oznaczono go nr obozowym 29999. Wielokrotnie bity i poniżany, zmarł 11 listopada 1940 r. Jego ciało zostało spalone.

Tablica upamiętaniająca rozbudowę kościoła w Rajsku za staraniem ks. Józefa Mężnickiego (południowa ściana kościoła).




